Récurrence et régularité des schèmes du singulier et du pluriel selon le corpus du dictionnaire JEAN-MARIE DALLET du parler des Ait Menguellat
Loading...
Date
2020
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
UNIVERSITE MOULOUD MAMMERI TIZI-OUZOU
Abstract
Asentel-nneɣ yedda sumata ɣef yisem d wesgget-ines. Asgget di tmaziɣt, yesɛa aṭas n
wannawen, anda yiwen ilaq ad yesɣu kra n tmusni iwakken ad ten-yessemgired.
Nekkni nefren asentel-agi, acku yettban-d wemgared d ameqqran ger wesgget n yismawen.
Tikwal yettili wemgired ula ɣef yiwen yisem di tamaṭ ɣer tayeḍ, neɣ maḍi deg yiwet n tamaṭ.
Amgared-agi yeǧǧa-aɣ ad d-nadi tiririyin ɣef kra n yisteqsiyen yecban :
Acu n wazal i tesɛa « n » deg wesgget di tmaziɣt imi itt-nettaf s waṭas ? acu n yibardan neɣ
ilugan yettawi-n ɣer yal annaw n usgget ?
Iwakken ad nṣeggem axeddim-nneɣ, nefren ad neḍfer tarayt-agi :
Di tazwara nefren ad d-neddem ismawen deg usegzawal n JEAN-MARIE DALLET n
tmeslayt n AT MENGELLAT.
Di tazwara neddem-d akk ismawen yellan deg usebtar (1) almi d wis (245). Amud-nneɣ
yerza ismawen i yesɛan aẓar ibeddun s yisekkilen (b, c, č, d, ḍ, f ).
Deg tseddart tis snat, nekkes akk awalen iwimi ur d-yefki ara asgget-nsen neɣ asuf-nsen. Di
tagara fɣen-aɣ-d (709) n tayunin (tayunt : awal ɣer wasuf amalay kan i yettwaḥsaben ).
Anadi-nneɣ isenned s waṭas ɣef leqdic n KAMEL NAIT ZERRAD icudden ɣer wesgget.
Deg uḥric amezwaru : newwi-d awal sumata ɣef yisem deg tmaziɣit .
-amek i d-yettaleɣ yisem ( amek i yebna yisem di tmaziɣt ).
-taggayin tiseddasiyin n yisem.
-asaleɣ n yal taggayt (ismawen n yal taggayt ).
-annawen n usgget d yisaleɣen-nsen .
Deg uḥric wis sin :
-nebḍa ismawen akk yellan deg wamud ɣef (04) wannawen n usget : asgget azɣaray, agensay,
areggan, amaẓlay
-newwi-d awal ɣaf tilugna n kra yismawen deg usileɣ n usgget-nsen (deg usgget azɣaray) i…en (amalay) → i…in (unti)
nufa-d kra n yisaleɣen sɛan talugna, ttuɣalen-d s waṭas, amedya (acccac), (acccuc), (accic).
nger tamawt i yismawen yesɛan asgget agi, ttfakan akk s targalin
Di tagara n unadi-nneɣ nessaweḍ ɣer kra n yigemmaḍ igejdanen id-nessefhem di tgrayt
tamatut :
Asget s (04) n wannawen-ines deg umud-nneɣ, macca yemgarad aṭas weswir swayes idttuɣalen.
Deg umkan amezwaru, asgget azɣrayan s (54,16 %), asgget amaẓlay d wis sin s
(17,91%),wis tlata d asgget agenesay s (11, 84%), s yin ad d-mseḍfaren wiyiḍ am wakka :
(asgget azɣaray + asgget agensay ) s (7,05 %), asgget areggan ( 6,91%), (asgget azɣaray +
asgget areggan ) s (1,69 %), di tagara (asgget azɣaray + asgget amaẓlay ) akk d (asgget
agensay + asgget areggan ) s (0,42 %) .
Kra n yisalaɣen llan s tugget, neɣ ttuɣalen-d atas deg usgget azɣrayan
Description
30cm; 177p.
Keywords
Citation
Linguistique et Didactique