Analyse des erreurs commises dans les productions écrites sur le texte argumentatif en langue amazigh dans la classe de Quatrième année moyenne au CEM Ahmed Chafai Makouda
| dc.contributor.author | BENABI, Samira | |
| dc.contributor.author | BENNABI, Lamia | |
| dc.date.accessioned | 2023-02-09T10:39:56Z | |
| dc.date.available | 2023-02-09T10:39:56Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description | 98p.; Table.; 30cm.(+cd) | en |
| dc.description.abstract | Tutlayt n tmaziɣt d tutlayt am tutlayin niḍen, d nettat i d tayemmat n ugdud amaziɣ, ɣas akken zik ur tesεi ara amkan-is di tmetti tazzayrit, maca deg useggas 1995 bdan aselmed-is tikkelt tamenzut. Deg useggas 2003 tuɣal d taɣelnawt. D tunṣibt deg useggas 2016. Гas akken tutlayt n tmaziɣt seg imelmi kan i teṭṭef amkan-is di tmeti tazzayrit, dɣa ula d nettat mačči zik ay-a i d-teffeɣ seg timawit ɣer tira, imi iselmaden n tmaziɣt ttarun s ugemmay n Lmulud Mεemri neɣ win iwumi qqaren « tamεemrit ». Tutlayt n tmaziɣt tekcem ɣer yiɣerbazen n tmurt, meεna anelmad ar ass-a n wussan yettmaggar-d uguren deg tira-ines, ɣef way-a iselmaden yettuḥettem fell-asen ad wellhen inelmaden ɣer tira n usenfali. Axeddim-nneɣ yella-d ilmend n way-a, d tasleḍt n yisenfaliyen n tira n uḍris imesfukel d wuguren n tira yellan deg-s ɣer yinelmaden n uɣerbaz alemmas « Ḥmed Cafεi » di tɣiwant n Makuda aswir wis ukkuẓ. Tamukrist-nneɣ tebna ɣef wuguren i d-ttmaggaren yinelmaden di tira, d tira n uḍris imesfukel : - D acu-ten wuguren n i d-ttmaggaren yinelmaden di tira akked tira n yisenfaliyen n uḍris imesfukel ? Uqbel ad naweḍ neɣ ad nekcem ɣer umahil-nteɣ, neffeɣ-d s snat n turdiwin : - Di tazwara, nezmer ad d-nini ssebba n tuccḍiwin-agi d lexṣaṣ n tira n yisenfaliyen. - Tis snat, d linternet akked lexṣaṣ n tɣuri n yidlisen neɣ ungalen akked tira. Anadi-nteɣ yebḍa ɣef ukuẓ n yixfawen : Deg yixef amenzu Di tazwara n yixef-agi nebder-d s umata d acu i d asfukel, d wacu i d wanawen-is imenza. S akkin, nezzi ɣer uḍris imesfukel. Di tazwara nexdem tabadut i uḍris d acu i d aḍris. Tis snat nefka-d tabadut i uḍris imesfukel : d aḍris ideg yekkat bab-is ad isellez (ad iqenneɛ) win ara t-yeɣren akken ad yexdem neɣ ad yamen s kra. Yezmer ad yebnu ɣef yiwet kan n turda ; neɣ ɣef snat n turdiwin. Yal turda tetteddu s yifukal ; ifukal-nni, laqen-asen yimedyaten. Sakin nebder-d tulmisin-is n tjerrumt : tulmisin i d-yettilin deg uḍris imesfukel : - Imqimen : nekk, kečč/kemm, kunwi/kunemti. - Imyagen : imyagen n turda akked wudem amezwaru asuf « nekk ».Md : ẓriɣ, fehmeɣ… Tanfalit n tilawt : Md : ɣef akken ẓriɣ, ɣef akken d-ḥkan,… - Talɣa n yimyagen : urmir ussid, urmir aḥerfi, izri ilaway/izri ibaway. - Tisɣunin yettilin deg uḍris imesfukel : iswi, aqbal, tanmegla, timentelt, anelkam/agmuḍ, timerna. Imir daɣen nexdem tifelwiyin n tesɣunin i d-yettilin deg-s (aḍris imesfukel). Гer tama niḍen nuwi-d awal ɣef yiswi n uḍris imesfukel d tesleḍt-is, d umecwar ad netbeε akken ad naru aḍris, tasleḍt n uḍris imesfukel tettili akken ad nakez tarrayt i yeḍfer umaru deg usfukel-is. Tarrayt-agi teskan-d amek i d-yefren abrid s-way-s yezmer ad isellez imeɣri. Imir nexdem taɣessa-ines tuddist d tḥerfit. Tuddsa taḥerfit tettili mi ara yili uḍris ibedd kan ɣef yiwet n turda. Amaru deg tegnit-a ad ibeyyen tamuɣli-s neɣ takti-s, syin akkin, deg tneflit n uḍris, ad d-yefk ifukal s-way-s ara d-yesken tixutert akked tidet n wayen ɣef d-yettmeslay. Deg taggara ad d-yefk awal aneggaru ad yili d tasemlilt ɣef tmuɣli-s. Taɣessa tuddist, tettili mi ara yili ibedd ɣef snat n turdiwin yemgaraden. Yettwasuddes s kradet n tegnatin. Tettili deg-s turda tamezwarut d turda yellan mgal-is (tameglurda) akked tsemlilt ara yessemsawin gar-asent. Гer taggara nefka-d azenziɣ n aḍris imesfukel : Azenziɣ n uḍris imesfukel : - Tazwert : ad tebdu s wawal ara d-yessun i tmukrist (deg-s i tella tmukrist). - Asnefli : deg-s : 1. Turda : ifukal + imedyaten 2. Tameglurda : ifukal + imedyaten - Tagrayt : ayen iɣer yessaweḍ usfukel, yezmer ad d-yesmekti deg-s tikta tigejdanin, yezmer ad d-yefk rray-is neɣ ad d-yefk isteqsiyen niḍen. (neɣ d tasemlilt). Deg yixef wis sin Deg tazwara n yixef-agi, nefka-d tabadut i tuccḍa, s akkin nemla-d anawen yemgaraden n tuccḍa, wid n ugbur, wid n talɣa, d wacu i d ssebba n tucccḍiwin-agi. Seg tama niḍen nexdem tabadut i wagul, imir nexdem d acu i d agul deg ulmad, tis snat d acu i d amgired gar tuccḍa d wagul. Tis kraḍet, tabadut i tira, d acu i d tira ? S akkin tabadut i usenfali s tira. Rnu ɣer way-a nexdem amek selmaden asenfali s tira deg uɣerbaz alemmas.Di taggara d acu n tikli ara yetbeε uselmad di temsirt n usenfali s tira, daɣen nuwi-d awal ɣef yiswi n usenfali s tira. Ixef wis kraḍ Deg yixef-agi nexdem tasleḍt i kra n yisenfaliyen s tira i uran inelmaden uɣerbaz alemmas Ḥmed Cafεi Makuda, aswir wis ukuẓ. Deg leqdic-nneɣ nufa-d kra n wuguren : Uguren n umawal Llan wid n tesnilest: - Inelmaden ttarun ayen sellen, tamsertit gar « ad » d umyag, Md : « anelḥu », « ad nelḥu ». - Tira n yilem di tazwara n wawal. Md : « eḥbes », « ḥbes ». - Tamsertit gar « d » akked « t ». Md : « ttazeddgant », « d tazeddgant ». - Tucḍiwin n tussda. Md : « iḍeqer », « iḍeqqer ». Llan daɣen wuguren yettilin gar : - « e » akked « i ». Md : « yeberdan », « yiberdan ». - « a » akked « e ». Md : « laxla », « lexla ». - « u » akked « e ». Md : « akkud », « akked ». Tucḍa n teɣri tilemt : ilem ɣer taggara n wawal. Md : « amkane », « amkan ». Tucḍa di tjerriḍt n tuqqna. Md : « imanis », « iman-is ». Awalen imerḍilen. Md : « tjur », « isekla ». Tira s yiskilen n tefransist. Md : « iroḥ », « iruḥ ». Tuccḍiwin n tesftit maca dag-i ur d-nufi ara ula d tucḍa. Tucḍdiwin n usuddem daɣen ur d-nufi ara ula d tucḍa. Ixef wis ukuẓ Deg yixef-agi angaru nehder-d ɣef tira n uḍris imesfukel : yebḍa ɣef kraḍ n yiḥricen. Aḥric amenzu nehder-d ɣef wugulen yettilin di tjerrumt n uḍris, amek yebna uḍris-nni, ma yella tiktiwin ta tettkemmil tayeḍ, imi taɣessa n uḍris d wugulen yellan deg yinaw, s akin nwala ma yella ttqadaren anaw n uḍris ma yella d aḍris imesfukel. Llant daɣen tucḍiwin n usigez ma yella ttarran asigez anda iwata : Tucḍiwin n usigez. Md : Mebla asigez Iwakken ad nessenqes seg usebluleɣ ilaq ɣef umdan ad yessizdeg tawennaḍt anida yettidir yelzem ad nessenɣes ur nbennu ara aṭas n luzinat ur ilaq ara ad nḍeqqer ixuccan deg yiberdan d tẓegwa S usigez Iwakken ad nessenqes seg usebluleɣ, ilaq ɣef umdan ad yessizdeg tawennaḍt anida yettidir, yelzem ad nessenɣes ur nbennu ara aṭas n luzinat, ur ilaq ara ad nḍeqqer ixuccan deg yiberdan d tẓegwa. Nufa-d daɣen tucḍiwin n wallus, ttalsen-d tiktiwin-nsen ur d-ttawin ara awalen neɣ tiktiwin timaynutin. Aḥric wis sin : deg uḥric-agi nexdem ugulen yellan di tjerrumt n tefyirt, nmuger-d ugulen yellan di tjerrumt n tefyirt, ur ttarun ara tafyirt akken iwata neɣ akken tebna. Гer tama nniḍen nufa-d daɣen ugulen yettilin di tefyirt tuddist tamassaɣt. Deg uḥric wis kraḍ, nmuger-d tucḍiwin yettilin deg umawan, am awalen imerḍilen ama di tutlayt n taεrabt neɣ di tutlayt n tefransist. S akin tucḍiwin yettilin deg uktawal. Taggrayt Di taggara n tesleḍt nexdem nufa-d belli inelmaden xuṣṣen aṭas di tira, akked lebni n uḍris, ur ṭṭafaren ara taɣessa n uḍris. | en |
| dc.identifier.citation | Etudes Linguistiques Amazighes | en |
| dc.identifier.uri | https://dspace.ummto.dz/handle/ummto/19843 | |
| dc.language.iso | fr | en |
| dc.publisher | Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou | en |
| dc.title | Analyse des erreurs commises dans les productions écrites sur le texte argumentatif en langue amazigh dans la classe de Quatrième année moyenne au CEM Ahmed Chafai Makouda | en |
| dc.type | Thesis | en |