Les thèmes verbaux à travers les localités de Makouda et de Ouaguenoun

Loading...
Thumbnail Image

Date

2023

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Université Mouloud Mammeri

Abstract

Deg tutlayt tamaziɣt, yeṭṭef umyag aḥric agejdan deg tseddast, imi d netta i d-yemmalen tigawt s wudem amatu. Deg-s yesεa ugar n yisental: llan wid yesεan sin, kraḍ alamma d ukuz n yisental. Yezmer daƔen ad ibeddel talɣa neɣ ad iqqim akken yella. Talɣa n umyag deg teqbaylit teddes ɣef sin n yeḥricen igejdanen, amenzu d aẓar , yemmal-d tirgalin iɣef yeddes umyag-nni, yis-s i d-ttefrurin isuddimen, si tama nniḍen d asaleɣ i yellan d aferdis i aɣ-d-yemmalen timeẓra n umyag aniwer yefti. Akatay-nteɣ ibedd ɣef uzwel-a « Isental n yimyagen deg snat n temnaḍin: Wagenun d Makuda ». Yebḍa Ɣef kraḍ n yixfawen. Ixef amenzu nuwi-d deg-s tazwart, afran n usentel, iswiyen, tamukrist, turdiwin, tasnarrayt, tamhalt n wammud, tamhalt n wannar, tamhalt n yimsulƔa. Yewwi-d neffeɣ ɣer unnar, akken ad d-negmer azal n 1241 n yimyagen ɣer yimsulɣa deg temnaḍin n Makuda d Wagenun , imyagen-a, nesmel-iten deg tfelwiyin Ɣef leḥsab n usalaƔ -nsen d umsizwer agemmayan , nessefti-ten ɣer ukuz n tmeẓra Yal axeddim yesƐa iswiyen, Iswi i aɣ-yeǧǧan nessuli akatay-nteɣ neɣ nefren-d asentel-a, akken ad d-nesbeggen azal d twuri n umyag yettbeddilen ilmend n tmeẓra-ines deg snat n temnaḍin yemgaraden , ayen i aɣ- yeǧǧan nessaweḍ ad d-nerr ɣef tmukrist i d-nefka deg tezwart : Amek i nezmer ad-d naf aẓar umyig deg tmaziƔt ? Imyagen yesεan yiwen n usaleɣ ma zemren ad sεun yiwen n usentel ? Daɣen ad nessiweḍ ad d-nerr ɣef usteqsi ma tettbeddil talƔa n umyag seg tmeẓra ɣer tayeḍ ? Ixef wis sin d aḥric n tesleḍt, Deg-s neṭṭef imyagen id-d-nejmeƐ nexdem-asen tasledṭ , nefren-iten nessaweḍ nessuffeƔ-d 58 n yisulaƔ yemgaraden, yeftin Ɣer ukkuz n tmeẓra (ummid, urmir s”ad”, urmir aḥerfi, ummid ibaway) Akken ad d-tili tririt ɣef yisteqsiyen-a, nesleḍ imyagen id-d-nejmeƐ, nefren-iten : 31 n yimyagen ddsen ɣef yiwet n tergalt, 270 gar-asen ddsen ɣef snat n tergalin, 829 n yimyagen ddsen ɣef kraḍ n tergalin, 108 deg-sen ddsen ɣef ukuz (04) n tergalin ma d krad (03) deg-sen sεan semmus n tergalin (05). Dagi, ad nger tamawt d akken uṭṭun ameqqran n yimyagen ddsen ɣef kraḍ n tergalin ; mi ten-nesmel di tfelwiyin, nekkes-d asaleɣ n yal amyag, d ubeddel i d-yettilin mi ara nεeddi seg tmeẓra ɣer tayeḍ. Ixef n taggara, deg-s nessaweḍ ad-d-nerr Ɣef isteqsiyen iƔef tebna tmukrist, Aεeddi-a seg tmeẓra ɣer tayeḍ, igellu-d s ubeddel n usaleɣ, ladƔa imyagen yeddsen ɣef snat n tergalin, , ad naf d widak i wumi tettbeddil talɣa-nsen s waṭas. Ad d-nader kra n yimedyaten : Amyag bu yiwet n tergalt : (ici) ini→yenna/ad yini/iqqar/ur yenni Amyag bu snat n tergalin : (Cec) ṭṭes →iṭṭes/ad iṭṭes/iggan/ ur iṭṭis (cec) Ɣer→iƔra/ad iƔer/iqqar/ur iƔri Amyag bu kraḍ n tergalin : (ccec) cḍeḥ→yecḍeḥ/ad yecḍeḥ/iceṭṭeḥ/ur yecḍiḥ Imyagen i d-yefrurin seg yiwen n usaleɣ, ur ten-nettaf ara sεan kan yiwen n usentel, maca kra ad ten-naf sƐan sin, kraḍ neɣ ukuz n yisental, ay-a icudd ɣer temḍawit tasnilsayt deg tutlayt n tmaziɣt.

Description

100 p. ; 30 cm. (+CD-ROM)

Keywords

Les thèmes verbaux, Les localités, Etudes Linguistiques, Makouda, Ouaguenoun

Citation

Etudes Linguistiques Amazighes