Browsing by Author "RAHAB, Nehla"
Now showing 1 - 1 of 1
Results Per Page
Sort Options
Item Etude comparative des systèmes dérivationnels de trois dialectes berbères : (Kabyle-Touareg –Rifain)(Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou, 2021) RAHAB, Nehla; ZIANI, AmarTutlayt n tmaziɣt uqbel ad tili di tira, tella kan deg timawit, tella d yiwet n tutlayt gar leǧnas uqbel ad tebḍu. Maca tuɣal armi d-tewwi abrid n tira, d tutlayt yellan deg waṭas n tmura segmi tebda seg Tegzirin tikanariyin armi d Siwa di Maṣer, tella deg (Lzayer, Lmerruk, Muriṭanya, Libya,…). Tutlayt-a tebḍa n tantaliyin : taqbaylit, tarifit, tamaceɣt, tacelḥit, atg. Yal tantala tebḍa d timeslayin. Akatay-nneɣ nedda-t ɣef usentel « Système dérivationnel en berbère entre trois dialectes, Touareg, Rif et Kabyle » ɣef way-a yewwi-d fell-aneɣ ad t-nebḍu ɣef sin n yiḥricen igejdanen : ahric aẓrayan anda ara d-negzu asentel-a d wayen icudden ɣer-s, ma deg uḥric asnas anda ara nesleḍ ammud i d-negmer, nezmer ad t-id-nesken akka : Deg uḥric amenzu, nemmeslay-d s umata ɣef waddad arakalan n tentaliyin-a, d wamek tella tmaziɣt d yiwet n tutlayt d wamek tebḍa ɣef waṭas n tentaliyin, ttbut n way-a amagrad n Chaker Salem i d-yemmeslayen ɣef umsefhem gar tentaliyin-a mačči d ayen isehlen, amedya, aqbayli ad yemsefham d ucawi ur yemsefham akked utergi, imi tajumma meqqret wagar-asent, ulac ambaddal neɣ taywalt gar yimezdaɣ-nsent, ɣef way-a ad tent-tafeḍ ɛeddan ɣer tutlayt n teɛrabt neɣ tafransist akken ad msefhamen. Yufa daɣen tutlayt i s-ttmeslayen yimezdaɣ n Lmerruk ur temxallaf ara ɣef tin n yimezdaɣ n Qsentina. Ihi ɣef way-a aṭas n yimeskaren i d-igemren iḍrisen d wammuden deg taɣult n tseknawalt, akken ad ssiwḍen ad d-xedmen imawalen d yisegzawalen s tentaliyin-a. Deg uḥric wis sin anda nexdem tasleḍt i umawal i d-negmer, deg tazwara nessegza-d d acu i d-asuddim, syin neffeɣ ɣer tesleḍt n wammud akken ad d-nekkes isuddimen yellan di kraḍ n tentaliyin : Tatergit, Taqbaylit d Trifit, gar yisuddimen neṭṭef wid n umyag : aswaɣ, attwaɣ d umyaɣ syin nerna-d wid n yisem : isem n tigawt, isem akmam, isem n wallal, nekkes-d asaleɣ-nsen, nerna-d asaleɣ icerken gar kraḍ n tentaliyin-a. Nessaweḍ nufa-d igemmaḍ-a, isuddimen nufa ɣer tetergit (401), ma deg tentala taqbaylit (188), deg terifit (165). Deg tezrawt-nneɣ, nesleḍ (36) n yiẓuran, gar-asen nufa (19) ideg d-nekkes isuddimen-a, deg tetergit nufa (274) n yisuddimen, deg teqbaylit (179) ma ɣer trifit, nufa ala (90) n yisuddimen. Ihi ɣer taggara, ad d-nini gar tentaliyin-a, teffeɣ-d tentala tatergit i uɣur nufa ugar n yisuddimen ama d wid n umyag neɣ d wid n yisem.