Essai de contribution à la géographie linguistique en Kabylie (Confidérations d’Ath Ouaguennoun et Ath Irathen). Analyse phonétique et sémantique de quelques termes de la pierre

Loading...
Thumbnail Image

Date

2021

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou

Abstract

Tamaziɣt tebḍa ɣef waṭas n tantaliyin i d-yezgan deg wazal n mraw (10) n tmura n tefriqt ugafa ( Maruc,Lezzayer, Mali, Nijer, Tunes,...) Ma neger tamuɣli ɣer tmaziɣt i yellan di tmrt n Lezzayer ad naf kra n tentaliyin i d-yufraren akka am teqbaylit, tacawit, tatargit... Ma nbeder-d gar-asent taqbaylit, ad att-naf deg ugafa n temurt n Lezzayer, teṭṭef tigmi hrawen di tmurt; d acu kan, ɣas tezmer ad tili teɣawalt gar wid isqdacen tantala ya zemren ad mesfhamen, maca yettili-d umgired gar-asen ama deg uswir n temsislit ama deg uswir n umawal neɣ talɣaseddast. Ɣef waya nefren azal n 44 n temnaḍin di lɛrc n At Wagnnoun d At Iraten? I wakken asent-gar tazrawt tasnilsit, ad d-nsebggen amgired yellan gar-asent. Leqdic nnteɣ yebnna ɣef unadi n yismawen n yiẓra i yellan di lɛarc n at wagnnun d at yiraten, iwakken ad naɛreḍ ad d nsebggen ammrws d umzaray asnils d negmer ammud deg tasnamkt d timsislit. Taɣarast neḍfar i ugmar n wamud, newwi yid-nteɣ tiwlafin sakkin nesteqsay imesulɣuyen n yal tamnaḍt idnegmar ammud nneteɣ.Deg unnadi aki nnteɣ nesaweḍ ad d nejmeɛ 26 n yiẓra i yellan di kif-kif iten di snat aki n temnaḍin, yal awal (isem n weẓṛu) nsebggen-it-id s tawssnakalt i wakken ad yesbgen amkan n yal tamnaḍt Tazrawt aki tebḍa ɣef sin yiḥricen : Aḥric amenzu : nebdr-d deg-s tankda n ubaraz tasistant s temuɣli tarakalt d udeblan, anda id negmer ammud nnteɣ, n senked-d imselɣuyen id aɣ- iɛwnen d tadra nsen, nerna ɣures ammud d tarrayt n unejmuɛ, nsefahm-d tiɣrad tikarḍiwin. Aḥric wis sin : nexdem tasleḍt i wawalen (ismawen n yiẓra) s yidliwen tinzzucal n yisem (tawsit, amḍan, addad). Yall awal nesbegn-it-id s tekarḍa tajiyugrafit s daw-s Di tsleḍt akki nessaweḍ ɣer : Kra n tutlayin tiqbayliyin ismawen untiyen ttebinin-d s T ɣer tazwara; kra niḍen tebinin s T ɣer tazwara d tagara Am: tanicca,tafeza, tazemzit. Yellad umgarad n umawal di timsislit, tasnamkt d usnalɣan. Tasleḍt n isfka, asmdya n umgarad isebggen-d deg tazrawt, aserwes n tentaliyin imal-d amgarad tamzarayt, anda inezmer ansemr-s deg yall timezra n tasnawalt. Nufa-d dakken lɛrc d tamnaḍt tadlsant, tewaḥseb d tasemdut tasnilst deg unzaray tajyugrafit deg snat n temnaḍin. Ismawen n yiẓra seɛn aṭas n yismawen mgaraden acku d yiwn unamek nsen, Kra niḍen d yiwen n yisem mi yemgard deg unamek di temnaḍt ɣer tayeḍ. Tagrayt: Leqdic n tjiyugrafit tasnalsit yemtwal s waṭas ɣer tumant tasnalsit (timsislit neɣ tejarrumt).

Description

103p.; Cartes; 30cm.(+cd)

Keywords

Citation

Dialectologie amazighe