Etude morphologique et sémantique des patronymes de la commune : Ait Yahia
Loading...
Date
2022
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou
Abstract
Tamaziɤt tetteka ɤer yiwet n twacult n tutlayin imi qaren tasamit taḥamit, ur telli
ara si zik deg tira.
Seg timawit ɣer tira, i d-tuwi tmaziɣt abrid-is. Zik, ur tettwaru ara maca s
lmenddad n warraw-is itt-iqudṛen, tenǧer-d abrid ɣer tira ddac ddac, akken ad aɣ-dtaweḍ
di tizi n wass-a. Am wakken i as-yenna umedyaz Lewnis AYT MENGUELLAT:
« Zik wa ihedder-itt i wayeḍ, ass-a di lkaɣeḍ, ad tt-id-afen yineggura».
Tameslayt mi ara tili s timawit kan, ur tettwaḥrez ara akken iwata ladɣa
deg wayen yerzan amawal n tutlayt. Ass n wass-a nekk s lmenddad n uselmad-iw
neɛreḍ deg umahil-nneɣ ad d-nessekfel, neɣ ad nekkes agu ɣef kra n temsal yurzen ɣer
umawal n yismawen n yimdanen, akken ad naweḍ ɣer unamek n tidet, tadra-nsen d
wassaɣ iten-yurzen ɣer tmetti taqbaylit sumata.
Amahil-nneɣ, d leqdic yerzan tasnisemt i yellan d tussna n yisem
amaẓlay.Tebḍa ɣef sin n yifukkawen : Isem n wumdan (tasmiddent), Isem n wadeg
(tasmedga). Ihi nekkni amahil nneɣ yewwi-d awal ɣef tesmiddent deg tɣiwant n At
Yaḥya .
Nebda-t s tezwert tamatut deg-s nemmeslay-d ɣef taɣult-aki nefka-d
tabadut-is sumata, nessenked-d tamnadt anida id-nemger ammud-nneɣ nerna-d
imselɣuyen uɣur it-id-newwi , ammud-a d agraw n yismawen n yimdanen azal n ṣdis n
tjerwin id_negmer di temnaḍt-aki (At Yaḥya).
Syin akkin nɛedda ɣer tmukrist, nefkad deg-s krad nyisteqsiyen yurzen
ɣer tulmisintalɣawiyin, tiseddasanin d tesnamkanin n yismawen-a. Seg tama-nniḍen
nemmeslay-d ɣef tezrirt n tutlayin tiberaniyin (taɛrabt, tafransist) ɣef yismawen n
yimdanen-aki.
Amahil -agi nneɣ nebḍa-t ɣef sin yixfawen :
Ixef amezwaru : d tazrawt talɣasddast : deg yixef-aki nefka-d tabadut -
ines d kra n tbadutin-nniḍen : awalan uddisen, awalen iḥerfiyen, addad ielli d umaruz,
ismawen issudimen d yimerḍilen. Akken i d-nemmeslay ɣef tulmisin n yisem di kraḍ yid-sent :
tawsit, amḍan, d waddad.
Ixef wis sin : d tazrawt tasnamkant anida i nga tasleḍt tasnamkant n
yismawen seg tama n unamek s usenned ɣef ayen i aɣ-d-nnan yimselɣuyen-nneɣ akked
wayen nufa deg yimawalen ladɣa amawal n Mustapha TIDJET (Dictionnaire des
patronymes algérien) s sin yixfawen-is ama d amenzu n Wat Yemmel ama d wis ssin n
Wat Waɣlis, amawal n : DALLET. J.M. (Dictionnaire Kabyle – Français), d yimawalen
nniḍen n Taɛṛabt.
Di tegrayt, nessaweḍ nerra-d ɣef yisteqsiyen i d-nefka di tmukrist. Nufa-d aṭas n
yismawen, kkan-d seg tutlayt ttaɛrabt; wid i d-yeggran, tadra-nsen d tamaziɣt. Nessaram
ad yili newwi-d amaynut deg tezrawt-agi, d ayen ara ad d-neğğ I yinelmaden id-iteddun,
ara ixedmen tizrawin-nsen ɤef usentel-agi, imi d win ur yeggten ara.
Description
66p.; Table.; 30cm.(+cd)
Keywords
Citation
Etude Linguistique Amazighes.