La prosopopée dans l’oeuvre poétique de Lounes Matoub
Loading...
Date
2022
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou
Abstract
Deg umahil-agi nneɣ newwi-d awal ɣef tesleḍt tasenɣanibt deg tmedyazt yecna Meɛtub Lunes seg useggas n1978 armi d aseggas1998.
Tamedyazt n Meɛtub tettwassen s cbaḥa n yimeslayen-is d unamek-is alqayan, ɣef aya nerra lwelha-nneɣɣur-s. Acennay-agi akken ad yessiweḍ ad d-yini ayen yettidir di teswiɛt-nni, anda awal neɣ tidet ur sɛin ara azal di tmetti-ni, Meɛtub Lunes yenna-aɣ-t- id s tezlatin-is s-way-s yezzuzen ak imdanen ama meẓẓi neɣ meqqer, ayen teddar tmetti taqbaylit. Acennay-agi yefka azal i tutlayt, d-ayen i t-yerran yesseḥbibir fell-as s usemres n tugniwin n uɣanib, is-irennun cbaḥa i yiḍrisen-is, gar-asent ad d-naf tugniwin yeqqnen ɣer tedmi141am « La prosopopée » neɣ ayen wumi neqqaṛ s teqbaylit « Tukci n taɣect i wayen ur nesɛi taɣect ».
Anadi-nneɣ yebḍa ɣef sin yixefawen : Deg yixef amenzu, neɛṛeḍ nefka-d deg-s amezruy n tiɣunba, amakken i d-yenna P.Guiraud : « Tiɣunba d tasnukyest tatrart »142, deg-s nufa-d belli tamiḍrant-agi tesɛa azal meqqren di tesleḍt n yeḍrisen iseklanen. S-yin ɣur-s newwi-d awal ɣef tugniwin n uɣanib, anda nṛeṣṣa tamuɣli-nneɣ ɣef « La prosopopée » deg-s nessenfali-d anamek-ines, d wamek i d-tettili d wayen yak yeqqnen ɣer-s. Si tama nniḍen nbeyyen-d amek i d-tban di tsekla taqebaylit tamensayt d tetrart.
Deg yixef wis sin, nesleḍ tizlatin n Meɛtub Lunes, anda nbeyyen-d belli di tazwara n umecwaṛ-ines di ccna yeɛṛeḍ ad yefk awal i wumdan yefnan(lmeyyet)neɣ i umdan ibeɛden(absent) dayen i d-ibanen s usemres n wawalen «ini-d, hḍeṛ…» neɣ s usemres n (l’apostrophe), am akken daɣen yessaweḍ yefka awal s wudem usrid i lmeyyet, di tezlit-ines tamezwarut i d-yeffɣen deg useggas n 1979 s uzwel «Uh a yemma ṣbeṛ», s-yin ɣuṛ-s di tezlit-ines deg-i yerra tajmilt i unaẓuṛ S.Ɛazem deg useggas n 1983, anda i d-yella wawal gar sin yemdanen : win yeddren (Meɛtub ) d wumdan yemmuten( S.Ɛazem) . S wakka nufa-d d akken tugna-agi d tin yennernan deg tezlatin-is, imi teban-d s tuget deg yeḍrisen-is i d-iteddun.
Acennay-agi ur yerri ara ara tamuɣli-ines ɣer tejmilini wid yemmuten, imi yefka azal ula i yemdanen yeddren xas ulamma beɛden ɣef allen, deg umedya yessaweḍ yefka-asen awal s wudem usrid neɣ s wudem arusrid, anda yettales-d amek tettili tudert gar sin yemdanen yemsefraqen,ama gar wergaz d tmeṭṭut, ama gar tyemmat d dderya-s, deg tezlatin-is yetteɛeṛaḍ ad d-yeṣṣenṭeq yiwen deg-sen, akken ad d-yesbin ayen yetḥussu ama d netta, neɣ win iy-jerben tiswiɛin n lefraq .Meɛtub s yeḍṛisen-ag ines yecna lfeṛḥ, lqerḥ, asirem, tilelli, ma nezmer a d-nini yak iɣilifen, d lemḥan deg-i yedder, d ayen it-yessawḍen yettak awal neɣ taɣuct i teɣawsiwin timadwanin deg umedya anda yettɛenni ɣer ṛebbi, ɣer lmektub…, aya d ayen i d-yellan di tezlatin-is si 1978.1998.
Meɛtub yeṭṭef aṭas deg tmetti taqbaylit tamensayt, d ayen i t-yeǧǧan ad yefk awal ula i iɣeṛṣiwen, deg umedya « Afrux » akken ad yeɛṛeḍ ad yesteqsi ɣef wumdan nniḍen, ladɣa iɣriben, d ayen i d-ibanen s usemres n wawalen « sellem », « nṭeq » …ar tgr .
Tugna-agi d tin yesɛan tawuri lqayen di tmedyazt n Meɛtub, yenna-d tidet n wayen yedder ama d netta ama d timetti taqbaylit, di yal tallit, am akken diɣ, yerra tijmilin i yemdanen inuḍḥen ɣef tmaziɣt, ɣef tmurt n Lezzayer s umata akka am Budiyaf, Ǧaɛut d wiyaḍ. Syin ɣur-s ibeyyen-d iḥulfan n yemdanen yeddren tiswiɛin ḥercawen, am beṭṭu gar wid yemḥemmalen
Description
123p.; Table.; 30cm.(+cd)
Keywords
Citation
Littérature et imaginaire