Lecture mythocritique des Chants païens de Kabylie de Ameziane Kezzar
Loading...
Date
2021
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou
Abstract
Anekcum n temharsa tafṛansist ula d nettat tefka-đ afud d ameqqran i usevɣes akk d
tmussni ladɣa tira akk d unadi aseklan deg tmurt n leqvayel. Maca iswi-nsen di tazwara, i
wakken ad issinen timetti amek i tetteddu, ad gren tamawat akken ad walin amek i ilaq ad asruḥen.
Seg wayen yerzan tmetti, imṛavḍen iṛumyen akk d tyessetmatin kkint deg ttṛevga akk d
uwelleh ladɣa n tlawin akk d teqcicin , idles tullya n iɣervazen i uselmed n tutlayt tafṛansist i dyefkan
akk tazmert-is i useddu n tutlayt -agi i yezzren aṭas deg timawit ladɣa d wid i d-yeffɣen
seg iɣervazen iṛumyen i d tasuta tamenzwarut i ijerrden kra yellan d tasekla taqvaylit timawit si
Bulifa armi d lmuhuv armi d Mεemri,
Si tama n tsertit, d taṛuzi kan i teṛẓa anagraw akk d iṣuḍaf is it teddu tmurt n leqvayel
imi zik d tajmaεt i iḥekmen. Kra yellan d tadɣert (wid yeɣran di tallit-nni), yis-sen i d -đ yusa
kra yellan d amaynut .
Gar ujerred akk d tira aneggaru -yagi yessaweḍ armi d talalit n tsekla taqvaylit tatrart "
la néo -littérature " tamiḍrant -agi d yiwen n wawal i d - d yesnulfa Salem Chaker i wakken ad
d-yawi awal ɣef umezruy n tsekla yeddan d uvrid n tira i tin yunfen i uvrid n timawit i yevdan
tettlal -d deg yiseggasen n 1940.
Azal n 50 iseggasen i deg ldin iɣervazen n Fṛansa deg tmurt n Leqvayel, tira tevda
tettaṭṭaf aεeṛquv n tsekla tneqqec -it mebla astaεfu.
Gar limarat n tatrarit ad -d naf : Asnulfu n umawal atrar akk d tlalit n tewsatin n tsekla tagraɣlant
"Ungal ,tullist , Amezgun ,tamedyazt yuran " yal tawsit seg tewsatin-agi tettagem- d seg tsekla
tamensayt .
Tamedyazt tatrart tevda tettvan-d s wudem unṣiv deg tsekla taqvaylit tatrart deg iseggasen n
1940 akk d Belεid At Ɛli. Netta s timmad-is, yevda yettaru tamedyazt deg yisental yemgaraden
ama d liḥala n yiman , aḥizi .
Limarat tigejdanin n tamedyazt-agi d tira - ines deg yittaftaren ddsen uzzren s tira, mazal
tamedyazt tamensayt tedder deg timawit tamsarit, tamedyazt yuran tevda tettexnaq –it, imi
tewwi-đ aɣaniv amaynut ama si tama n isental , talɣa ,akat .Tamedyazt taqvaylit tamirant tevḍa ɣef sin n yiḥricen :
1- tamedyazt yettwacnan :
" poésie chantée" tettwasekles neɣ teffeɣ -d d ammuden , seg wasmi i vdan imedyazen n lɣerva
sseklasen tizlatin- nsen ,
Tamedyazt tamirant tufa- d avrid is deg wennar n tira akk d tudert i tefka i ccna amḥaddi.
Tamedyazt taqvaylit tamirant tugem-d aṭas seg timawit, imedyazen ssisinen-d zeddmen-d seg
wayen yellan d amensay ssitrirent .
Amedya :
deg uḍris Vava - inu-va , Amedyaz Ben Mouhammed yuɣal ɣer yiwet n tmacahut bac ad - d
yeglem timetti taqvaylit n zik -nni akk d tin n twacult i yezzin i lkanun .
Ben Mouhammed mačči d amedyaz amezwaru i d- d yugmen seg tumgisent taqvaylit bac akken
ad d ileqqem iḍrisen- is diɣ akken ad d yini belli nekkni mačči deg lehwa taneggarut i d -d nedda
, yella diɣ Sliman Ɛazem ula d netta aṭas i d -d yugem seg tneqqisin.
Si tira nεedda ɣer uvrid n usuqqel akk d usmuḥyet taqvaylit d tin i izemren i yiman -is ma neṭṭef
d kan Muḥya akk d Umeẓyan kezzar mačči d kra i d ssuqlen
Amedya: Brassens ccnawi n isefra .
Aseqdec n yinzan akk d temsaεraq deg tmedyazt taqvaylit tatrart..
2 -Tamedyazt yuran :
D tamedyazt i d-yeffɣen d ammuden tettnuzu deg tnedlisin. Iḍrisen-is sseqdacen-ten iselmaden
ama deg iɣervazen neɣ deg tsedawiyin
Amedya : Tafunast igujilen n Ɛmer Mezdad .
Description
54p.; 30cm(+cd)
Keywords
Citation
Littérature Amazighe et imaginaire