L’analyse morphologique et sémantique des noms de famille de la région de Makouda

Thumbnail Image

Date

2024

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Université Mouloud Mammeri Tizi-Ouzou

Abstract

Win yebɣan tamaziɣt ad yisin tira –s, tamaziɣt si zik ur tettwaru ara wa ihedder - itt i wayeḍ s yimi ar yimi, maca s waṭas n leqdic n yimusnawen tuɣal tmaziɣt yettaru –tt umdan di lkaɣeḍ, i wakken att –id yaff lqqum n tura, wa yettaǧǧatt –id i wyeḍ, wa yeselmad –itt i wayeḍ. Tameslayt ur tettwaḥraz ara akken i watta, mi ara tili di timawit kan, ladɣa ayen yellan deg umawal n tutlayt. Akken i –as yenna umedyaz Lewnis AYT MENGUELLAT « Zik wa ihdedder –itt i wayeḍ, ass –a di lkaɣeḍ, ad –tt id affen yingura. Isemawen n twacult cudden s waṭṭas ɣer wayen yeɛnan tudert n tmetti n umdan, ulac amdan ur nesɛi isem n twacult; d ayen i yeǧǧan isemawen agi n twacult ttwaḥssaben amzun akken d iẓuran d wayen yettwaqnen neɣ ayen uk yesɛan assaɣ ɣer later n lejdud neɣ. Amahil neɣ, d leqdic i yerzan tasnisemt, d ayen yesɛan assaɣ d tussna n yisem amazlay; tebdḍa ɣef sin yimuren: isem n umdan negh ayen i wumi neqqar (tasmiddent) d yisem n wadeg ayen iwummi nessawal (tasmedga). Ihi deg leqdic agi nneɣ newwi – d awal ɣef tesmiddent, i yellan deg temnaḍṭ n Makkuda. Nebḍa –t s tazwart tamatut deg, s nemslay-d ɣef uḥric –agi nefka-d tabadut –is s umata, newwi d awaln ɣef temnaḍṭ agi n Makkuda annida id nemgger ammud –nneɣ, akked imselɣyen uɣur it –id –newwi, Deg umahil –neɣ nebbid azal n 50 n yismawen n yimdanen i yellan di temnaḍṭ agi, syina akkin ne3edda ɣer tmukrist anida id nefka deg –s kraḍ n yisteqsiyen ig cudden ɣer tulmisin talɣiwiyin, tiseddasanin d tesnamkanin n yismawen deg leqdic agi diɣent newwid awal ɣef yismawen n yimdanen i yettwaqnen ɣer tutlayin tiberaniyin am ta3rabt d tefransist. Ixef amzwaru i wumi nessawal tazrawt talɣasdast, neɛred ad d neffek tabadut ins, neww id awal daɣen ɣef kra n tbadutin n wawalen uddisen, awalen iḥerfiyen, addad illeli d waddad amaruz, d yimerḍilen, mebla ma nettu tulmissin n yisem, tawsit d umḍan. Ixef wis sin, d ixef i wummi nessawal tazrawt tasnamkant, anida id neffka tasleḍ i yismawen iccuden ɣer unamek s lemɛiwna n yimslɣuyen –nneɣ akked ayen id nuffa deg yimawalen i nesexddem amawal n DALLET J .M (Dictionnaire kabyle-francais) akked umawal n HADDADOU M.A (Dictionnaire des raciness berbères communes), akked umawal n TIDJET .M (Dictionnaire des patronymes algerien) s sin yixfawen is at yemmel ama d wis sin n wat waɣlis. Di taggara, nessaweḍ nerra-d ɣef yisteqsiyen i d nefka di tmukrist, nufad belli aṭṭas n yismawen id yusan seg tutlayt tabaranit, ggant –d iman –nsent di tutlayt n tmaziɣt. nessaram ammud agi neɣ ad yili d amedya i waken ad illin yimahilen niḍen.

Description

42 p. ; (+CD-Rom)

Keywords

Les noms de famille, La région de Makouda, L’onomastique, Analyse morphologique, Analyse semantique

Citation

Etudes linguistiques Amazighe