Etude du degré d’application des critères de distinction entre coordination et subordination établit par S. CHAKER
Loading...
Date
2020
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
UNIVERSITE MOULOUD MAMMERI TIZI-OUZOU
Abstract
Idles n tmaziɣt d anesbaɣur s tantaliyin ; temgarad ta ɣef tayeḍ, nettaf-d daɣen
amgired ula deg yiwet n tantala. Tizrawin n tkanit gar-asent d asekfel i wayen iruḥen da
mazal-it anda-nniḍen. Tajmilt i tezrawin timezwura i gan yirumyen, jemɛen-d ammuden ilan
azal d ameqqran swayes nebda ass-a nekkni imawlan n tmeslayt, kemmlen yisdawanen i
tezrawin yerzan iswiren n tesnilest yemgaraden (morphologie, lexico-sémantique,
syntaxique…).
Aṭas n yinadiyen i yellan d tezrawin maca aṭas i d-yeqqimen ur yefri ara, aṭas n
wuguren i d-nettemlili deg uselmed n tutlayt-a, yettraǧu ad d-tifrir fell-as tagut. Afran n
usentel « Tizrawin ɣef ufraz gar wassaɣ n usagel d tɣuni deg tefyirt tuddist », ur d-yelli ara s
ugacur maca ilmend n tixutert-is, d annar n uselmed d wuguren d-ttmagaren yiselmaden deg
taɣult-a.
Tixutert n usentel d tin ilan azal ladɣa deg tseddast tawurant. Limer ad yili leqdic
ussnan deg taɣult-a, aṭas n wuguren ara nekkes, aṭas n yilɣiten iwumi ara nessegdel. S wakka
izen ad aɣ-d-yaweḍ s tekdit ladɣa ma nesseqdec isɣalen n usigez akken iwata.
Si tama-w ayen i yi-yeǧǧan ad greɣ iman-iw deg usentel-a, d tirmit-iw deg uɣerbaz
akked d tid n yimidawen-iw ama deg uɣerbaz alemmas ama deg tesnawit imi aṭas n wuguren i
d-nettemlili, ugar wid ur nezwiṛ ara deg tefransist acku merra inadiyen s tutlayt-a. llant
tikkwal ur nessawaḍ ara ad tt-negzem deg rray ; ma tafyirt yellan sdat-neɣ d tuddist neɣ d
taḥerfit, assaɣ yellan gar yisumar-is d taɣuni neɣ d asagel.
Isefran n ufraz gar tɣuni akked usagel i iga Mass S.CAKER ɣas ulamma deg tuget
ssebganen-d ma d assaɣ n tɣuni neɣ n usagel i yellan gar yisumar n tefyirt tuddist maca yella
wanda i nezmer ad tent-nesmel ɣer snat n taggayin-a ɣef tikkelt dɣa d ayen i d-ibeggen mass
CHAKER deg tezrawt-ines.
Mi ara mgadan yisumar deg tefyirt, yal wa yezmer ad yili war ma yella wayeḍ ; assaɣ
yellan gar-asen d taɣuni. Assaɣ n tɣuni yezmer ad yili mebla tesɣunt : Amedya : « yecreq
yiṭij, yuli wass ». Ay-a yessebgan-it-id wanya n taɣect meḥsub tella tesgunfut gar-asen (,).
Daɣen asemres n tibawt, deg tɣuni yal asumer tlaq-as tzelɣa n tibawt iman-is : Amedya : « ur
ixebbec, ur ikerrec ».Neɣ s tasɣunt : amdya : « yella lxir yerna yugar », isumar zemren ad msenfalen idgan war
ma ibeddel unamek n tefyirt : « yugar yerna yella lxir », daɣen tasɣunt tezmer ad tili ɣer
taggara n yiminan : « yella lxir, yugar yerna».
Mi ara yili usumer d aɣsaw wayeḍ d asemmad-is, meḥsub yiwen d agejdan wayeḍ
yugel ɣur-s, d asagel. Asagel mebla tasɣunt ; ulac tasgunfut gar yisumar : amedya : « tebɣa
ad truḥ », ma d tibawt ; nessemras kan yiwet n tzelɣa n tibawt i sin n yisumar :amedya : «ur
tebɣi ara ad truḥ ». Asagel s tesɣunt, ma yezmer usumer amugil ad d-yuɣal ɣer tazwara n
tefyirt war ma ibeddel unamek n tefyirt, amedya : «tuɣal s imawlan-is imi ur tesɛi ara aqcic → imi ur tesɛi ara aqcic, tuɣal s imawlan-is ». Daɣen ma ur tezmir ara tesɣunt ad tili deg
taggara n ukenseɣru : amedya : « tuɣal s imawlan-is, ur tesɛi ara aqcic imi » →tafyirt-a ur
teɣti ara
Description
30cm; 68p.
Keywords
Citation
Etude linguistique Amazighe