Étude comparative de la méthode d’enseignement de la langue Amazighe dans l’école publique et privée au cycle moyen
Loading...
Date
2023
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Université Mouloud Mammeri
Abstract
Amahil-agi nneɣ yerza aḥric n tuymest, iswi ines d aɛqal d tesleḍt n tarrayin n uselmed deg
uɣerbaz alemmas, ama n ddula neɣ d uslig, Nebrez ɣef yiselmaden akken ad d-naf tarrayt
yettwasqedcen s waṭas, nefren aseqdec n tsastant , acku yesɛa tagruma n yiseqsiyen iṣukken
akken ilaq , iswi-ines d agmar n yisalen d wumlan ,akked tririt ɣef yisastanen n unadi .
akken ad nesseddu amahil-agi nneɣ akken ilaq, nefka-d tamukrist-agi; D acu-tt tarrayt i
nesseqdac s waṭas deg uselmed n tmaziɣt , d acu i d ibaɣuren-ines ? nefka-d kra n turdiwin d
tiririt i tmukrist nneɣ .
Tef way-a nufa-d belli, ama d iselmaden n uɣerbaz uslig neɣ n ddula, seqdacen tarrayt
tamaynut (anekmar s tzemmar) imi d nettat kan i iwulmen deg uselmed n tmaziɣt , tettara
anelmad d ilelli .
Iswi n tarrayt-agi, d awelleh ɣer wasnas, maca nufa kra n yiselmaden n uɣerbaz uslig
seqdacen tarrayt taqburt, acku ur tuḥwaǧ ara aseqdec n waṭas n wallalen d yirmad, tarrayt-agi
sexdamen-tt yiselmaden n uɣerbaz uslig d wid n ddula.
Iselmaden n sin yiɣerbazen-agi ttaffen-d aɣbel deg useddu n tneɣrit, imi inelmaden ur ttaran
ara lwelha nsen ɣer tɣuri , heddren gar-asen ,
Almend n yiselmaden agi akud yettunefken i uselmed n tmaziɣt drus, diɣen taččart n tesmilin
(amḍan n yinelmaden) d ayen i d-igellun s usubbu n uswir n yinelmaden, llan kra n
yiselmaden xeddmen-d agzul i temsirt yezrin s yisastanen ,ay-agi yegla-d s uwenneɛ n uswir n
yinelmaden, imi llan kra d iɛrbawalen neɣ urǧin ɣrin tamaziɣt deg uɣerbaz amenzu ,
iselmaden seqdacen diɣen tutlayin nniḍen am taɛrabt neɣ tafṛansist , akken ad d-segzin awalen
iwaɛṛen di tmaziɣt.
Ma d ayen yerzan adlis aɣurbiz iselmaden akk sexdament maca mačči di yall armud, acku
seqdacen isulal nniḍen .
Almend n tririyin n yiselmaden, armud n usenfali s tmenna, d armud agejdan, tuget n
yiselmaden tarrayt n taywalt, ma d wiyaḍ d tuzzigt almend n uswir n yinelmaden.
Asenfali s tmenna yesnernay amaval n unelmad imi s warmud-agi nezmer ad nektazel
tizemmar yerzan timenna ɣer unelmad-agi.
Di tuget Aɣerbaz uslig yettak aṭas azal i tegzi n tmenna d tira ma d aɣerbaz n baylek yerra
lwelha-s s afares s tira d tegzi n tmenna.
Ahil s way-s teddun yiɣerbazen-agi yesɛa lexṣaṣ ama deg wayen yerzan akud yettunefken i
uselmad n tanga-agi, diɣen amḍan meqqren n yinelmaden yettilin deg yiwet n tneɣrit, igellu-d
s uswir ur ngerrez ara mliḥ ɣer yinelmaden.
Ihi i wakken ad nesnerni aswir n yinelmaden deg tmaziɣt ilaq ad as-yettunefk ugar n wakud i
uselmed-ines , d ufran n tarrayin iwulmen i wakken ad nesnerni aswir n unelmad deg umawal
akked tullayt s umata, yewwi-d ɣef uselmad
ad iwelleh inelmaden ɣer tɣuri, ma d ayen yerzan tucḍiwin n tira, tewwi-d ɣef unelmad ad
yaru asebter ar sin ɣef usentel i yebɣa, syen ad yesseɣti imanis-i s usegzawal, anelmad ilaq ad
yili yesɛa lebɣi s axeddim, adlis aɣurbiz ilaq ad yesɛu irmad ara yesnetmen izalmuden n
yinelmaden, Ilaq daɣen ɣef ddula ad tebnu neɣ ad telli tineɣriyin nniḍen i wakken ad nessifses
amḍan meqqren i yettilin deg yiwet n tesmilt, d ayen ara d-yeglun s ubaɣur ama i uselmad neɣ
i unelmad d usnerni n uswir ines .
Di tagara, Nessaram ad nili seg wid ara itekkin deg uwenneɛ d lebni n uselmed n tmaziɣt ,
akken ad tesɛu amkan-is deg usedwel aɣelnaw, diɣen tazrawt-agi nneɣ ad tili di Imendad n
yinelmaden I tsutwin d-iteddun, d asalal i Yimahilen nniḍen deg uḥric n tuymest.
Description
71 p. ; 30 cm. (+CD-Rom)
Keywords
Étude comparative, Méthode d’enseignement, Langue Amazighe, L’école publique, l’école privée, Cycle moyen
Citation
Étude linguistique Amazighes