Etude anthroponymique des deux villages kabyles Imaanden & Ifigha, Approches : morphosyntaxiques et sémantique
Loading...
Date
2021
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Université Mouloud Mammeri Tizi Ouzou
Abstract
Seg timawit ɣer tira, i d-tuwi tmaziɣt abrid-is. Zik, ur tettwaru ara maca s lmenddad n
warraw-is itt-iqudṛen, tenǧer-d abrid ɣer tira ddac ddac, akken ad aɣ-d-taweḍ di tizi n wass-a.
Am wakken i as-yenna umedyaz Lewnis AYT MENGUELLAT: « Zik wa ihedder-itt i wayeḍ,
ass-a di lkaɣeḍ, ad tt-id-afen yineggura».
Tameslayt mi ara tili s timawit kan, ur tettwaḥrez ara akken iwata ladɣa deg wayen
yerzan amawal n tutlayt. Ass n wass-a nekk d umeddakkel-iw s lmenddad n uselmad-nneɣ
neɛreḍ deg umahil-nneɣ ad d-nessekfel, neɣ ad nekkes agu ɣef kra n temsal yurzen ɣer
umawal n yismawen n yimdanen, akken ad naweḍ ɣer unamek n tidet, tadra-nsen d wassaɣ
iten-yurzenɣer tmetti taqbaylit sumata.
Amahil-nneɣ, d leqdic yerzan tasnisemt i yellan d tussna n yisem amaẓlay.Tebḍa ɣef
sin n yifukkawen: Isem n wumdan (tasmiddent), Isem n wadeg (tasmedga). Ihi nekkni amahilnneɣ
yewwi-d awal ɣef tesmiddent deg temnaḍt n Yifiɣa(taɣiwant Ifiɣa) d Yimɛandden
(taɣiwant Mkira). Nebda-t s tezwert tamatut deg-s nemmeslay-d ɣef taɣult-aki nefka-d
tabadut-is sumata, nessenked-d timnaḍin anida id-nemger ammud-nneɣ nerna-d imselɣuyen
uɣur it-id-newwi , ammud-a d agraw n yismawen n yimdanen azal n twinest d sin (102) idnegmer
di snat n temnaḍin -aki (Ifiɣa d Yimɛandden). Syin akkin nɛedda ɣer tmukrist, nefkad
deg-s krad nyisteqsiyen yurzen ɣer tulmisintalɣawiyin, tiseddasanin d tesnamkanin n
yismawen-a. Seg tama-nniḍen nemmeslay-d ɣeftezrirt n tutlayin tiberaniyin (taɛrabt,
tafransist) ɣef yismawen n yimdanen-aki.
Ixef amezwaru: d tazrawt talɣasddast: deg yixef-aki nefka-d tabadut -ines d kra n
tbadutin-nniḍen: awalan uddisen, awalen iḥerfiyen, addad ielli d umaruz, ismawen issudimen
d yimerḍilen. Akken i d-nemmeslay ɣef tulmisin n yisem di kraḍ yid-sent: tawsit,amḍan, d
waddad.
Ixef wis sin: d tazrawt tasnamkant anida i nga tasleḍt tasnamkant n yismawen seg
tama n unamek s usenned ɣef ayen i aɣ-d-nnan yimselɣuyen-nneɣ akked wayen nufa deg
yimawalen ladɣa amawal n Mustapha TIDJET (Dictionnaire des patronymes algerien) s sin
yixfawen-is ama d amenzu n Wat Yemmel ama d wis ssin n Wat Waɣlis, amawal n:
DALLET. J.M .(Dictionnaire Kabyle – Français), akked umawal n HADDADOU. M.A.
(Dictionnaire des racines berbères communes).
Di tegrayt, nessaweḍ nerra-d ɣef yisteqsiyen i d-nefka di tmukrist. Nufa-d aṭas n
yismawen, kkan-d seg tutlayin tibeṛṛaniyin ; wid i d-yeggran, tadra-nsen d tamaziɣt.
Description
30cm ; 44p. ; tabl.
Keywords
Citation
Etudes Linguistiques Amazighes